22-11-13

Helen geeft mensen hoop

Helen_0002.jpgHoe zou het nog zijn met Helen Byarugaba? We zagen haar in het VRT-programma Hiv+ en ze doet haar verhaal in onderstaand interview. Lees hoe een vrouw uit Oeganda leeft met hiv.

"Ik ben nog jong" zegt ze lachend als ik naar haar leeftijd vraag. En lachen doet ze vaak tijdens het interview. Helen Namatovu Byarugaba (46) komt uit Mbarara, een stadje in het westen van Oeganda en haar verhaal begint in 2001. Ze woont tegenwoordig in Engeland en ik spreek haar via Skype. Met een Vlaamse tongval vertelt ze over de periode waarin ze haar hiv-diagnose hoorde. 

"Ik werkte bij een internationaal bedrijf en moest voor mijn werk in België zijn. Daar kreeg ik weer last van mijn voet. Een kwaal waar ik toen al tien jaar last van had en regelmatig aan geopereerd moest worden." Ze bezoekt een kliniek in Brussel en drie weken later krijgt ze een telefoontje van de arts die haar behandelt. Er is een probleem, of ze nog een keer langs wil komen. In het ziekenhuis vertelt hij haar dat ze hiv heeft. Ze reageert vol ongeloof. "Ik ben getrouwd in 1993. Voordat je kunt trouwen in Oeganda moet je een hiv-test doen. Wij waren beiden negatief. En als je zwanger raakt, moet je nog een test doen. Dus toen ik zwanger werd, liet ik me weer testen en weer was het negatief. Als je bevalt, moet je ook weer een test doen om er zeker van te zijn dat je kind geen hiv heeft. Weer negatief." Niet lang daarna overlijdt haar man na een ongeval en Helen zegt dat ze sindsdien geen seksueel contact meer heeft gehad. "Ik had dus geen enkele reden om te denken dat ik hiv zou hebben, daarom vroeg ik de dokter moe nog een keer te testen." Ook deze test komt positief terug, maar Helen kan en wil het nog steeds niet geloven.

Helen_0003a.jpgGoed fout

"Ik belde een goede vriendin van mij in Oeganda die dokter is. Mirjam kent mijn geschiedenis en geloofde ook niet dat ik hiv-positief kon zijn. Ze vroeg me waarom de dokter mij op hiv had getest zonder dit te overleggen. 'Is het omdat je uit Oeganda komt? Denkt hij dat iedereen in Afrika hiv heeft? Hij moet je opnieuw testen! En als hij de uitslag heeft, moeten jullie mij bellen.' Die dag zat ze in de kamer met de arts die aan de telefoon is met haar vriendin. "De taal van dokters kende ik niet en ik hoorde ze praten over CD4 en viral load. Toen kreeg ik Mirjam zelf aan de telefoon."

Mirjam bevestigt wat de dokter al eerder tegen haar had gezegd. Helen heeft hiv en, omdat haar waarden zo slecht zijn, waarschijnlijk al lang. "De dokter zat natuurlijk fout door mij zonder mijn toestemming te testen, maar ik noem het een goede fout. Ik was nooit ziek en had mezelf waarschijnlijk nooit zelf laten testen. Door de fout van de arts kwam ik erachter dat al al heel lang hiv heb en dat het hoog tijd was om behandeld te worden."Als ze het niet via seks heeft gekregen, hoe denkt Helen dan dat ze geïnfecteerd is geraakt? "Dat vroeg ik de arts ook. Hij had zelf in Afrika gewerkt en wist dat de verpleegsters daar regelmatig hetzelfde materiaal gebruiken voor verzorging van wonden zonder goed te steriliseren. Hij denkt dat ik waarschijnlijk hiv heb opgelopen tijdens één van de operaties aan mijn voet."

Nog overstuur van het gesprek met Mirjam en de dokter, besluit ze haar vrienden in te lichten. "Ik heb onmiddellijk aan iedereen in mijn adressenbestand een bericht gestuurd dat ik hiv heb en of zij alsjeblieft voor mij willen bidden. Ik kreeg meteen mijn zus aan de telefoon. 'Helen, ik zie dat je aan iedereen die mail hebt gestuurd... Hoe kun je dit doen? Ik weet dat het je vrienden zijn, maar niet iedereen hoeft het te weten. "Gelukkig heeft tot op de dag van vandaag niemand mij veroordeeld. Ik besloot het mijn ouders nog niet te vertellen. Die zouden van de shock een hartaanval krijgen."

Helen_lintjes_0001.jpg

Helen heeft ook een zoon, die zeven was ten tijde van haar hiv-diagnose. Ze had hem bij haar ouders achtergelaten toen zij naar België vertrok. "Ook hem heb ik het toen nog niet verteld. Hij was nog te jong om het allemaal te kunnen begrijpen."

Dakloos

Mirjam vertelt haar dat de hiv-medicatie in Oeganda niet altijd voorradig is. Bovendien is de weerstand van Helen zo verslechterd dat ze meer kans heeft op andere infectueuze ziektes, die fataal kunnen zijn. Helen moet kiezen: of terug naar Oeganda gaan en uiteindelijk overlijden aan de gevolgen van aids, of in België blijven en haar familie in Oeganda verlaten. Het is de moeilijkste keuze die ze ooit heeft moeten maken. Ze kiest ervoor om in België te blijven: "Ik heb Tumukunde gezegd dat ik hem misschien niet meer zou zien voor vijf jaar. Maar als we elkaar weer zouden zien, dan zou ik hem vertellen waarom." Na een paar maanden is haar geld er doorheen en Helen belandt op straat. Overdag gaat ze vaak naar de bibliotheek en 's avonds gaat ze naar het Centraal Station om de nacht door te brengen. Ze zoekt naar een hiv-organisatie die haar zou kunnen helpen en komt uiteindelijk bij Sensoa in Antwerpen terecht. Binnen drie dagen vinden de mensen van deze organisatie een opvangplek voor haar. Als ze even later haar eigen studio betrekt, wordt Antwerpen haar thuisbasis. 

Helen_hiv-plus_0001.jpg

Ze leert Nederlands en gaat aan de slag bij het Instituut voor Tropische Geneeskunde, waar ze op een gegeven moment wordt benaderd door de VRT. Die willen een programma maken over mensen met hiv en vragen haar of ze wil meewerken. "Ik moest er goed over nadenken. Je gaat toch de publiciteit in en ik had mijn zoon, die inmiddels dertien was, nog steeds niet verteld dat ik hiv heb. Aan de andere kant leek het me ook belangrijk om andere mensen met hiv een steuntje in de rug te geven."

Moedig

Helen_zoon_0002.jpg

Ze haalt Tumukundu (foto) naar Antwerpen en de eerste vraag die hij haar stelt wanneer ze elkaar na vijf jaar weer zien, is waarom zij hem al die tijd heeft achtergelaten. Helen zucht diep als ze hieraan terugdenkt. Het duurt nog een week voordat ze de moed bij elkaar heeft geschraapt om het hem te vertellen. "We waren samen een tv-film aan het kijken over een moeder die kanker had. Iedereen in het dorp waar ze woonde wist ervan, behalve haar kinderen. Mijn zoon zei dat hij niet begreep waarom ze het haar kinderen nog niet had verteld. Ik vroeg hem of hij het wilde weten als ik een dodelijke ziekte had. Ja, natuurlijk wilde hij dat weten. 'Als ik weet dat jij ziekt bent, kan ik nog voor je zorgen.' Toen zei ik dat ik hiv-positief ben. Eerst wilde hij het niet geloven, maar toen het eenmaal bij hem was doorgedrongen, had hij veel vragen. Ik vertelde hem over het tv-programma over hiv waaraan ik wilde meewerken. Hij zei: 'Je bent en blijft mijn moeder. Als jij dit wilt, moet je het doen."

Helen_vader_0001.jpgTerug naar Oeganda

Voor het tv-programma gaat ze weer naar Oeganda. Eenmaal daar besluit ze het haar ouders (op de foto: haar vader) ook te vertellen. "Ze waren bezorgd, zoals zoveel ouders dat zijn wanneer ze horen dat hun kind hiv heeft. Maar ze vonden het ook moedig van mij om mee te werken aan het programma. Ze kennen veel mensen uit ons dorp die overleden zijn aan aids, maar daar wordt er niet over gesproken."

Helen krijgt veel positieve reacties op het programma. De enige negatieve reacties komen van mensen uit de migrantengemeenschap in België. "Zij vonden het stigmatiserend dat ik er als zwarte vrouw aan had meegewerkt. Mensen zouden kunnen denken: ze is zwart en heeft hiv... zie je wel."

Naar Engeland

Inmiddels woont en werkt Helen in Engeland. "Ik zocht geen nieuwe job, maar ik zat een keer te googelen op 'hiv-job' en vulde voor de grap wat sollicitaties in. Een tijdje later krijg ik een mail met de vraag of ik nog steeds geïnteresseerd ben in de baan. "Eerst dacht ik dat het spam was. Later dacht ik: maar hoe weten die mensen dat in in het hiv-veld werk?" Ze besluit terug te bellen en wordt uitgenodigd voor een gesprek, waarna ze de baan krijgt aangeboden, bij het Brunswick Centre in Huddersfield, West-Yorkshire. "Ik heb hier twee taken. De ene is gericht op het ondersteunen van mensen het hiv. Ik motiveer ze en geef ze hoop. De andere is voorlichting geven aan Afrikaanse minderheden. Ik vind het jammer dat er mensen zijn die te laat hun hiv-diagnose weten. Iedereen moet zich laten testen. Als je hiv hebt dan kun je hiervoor worden behandeld. Het voorlichten van mensen over hiv geeft mij troost omdat iemand niet hetzelfde hoeft mee te maken als ik."

Mist ze België niet? "Zeker wel! Het was nooit mijn bedoeling naar een vreemd land te gaan. En toch kwam ik in Antwerpen terecht en nu hier in Engeland. Ik ken hier nog weinig mensen en als ik thuis ben wachten mijn drie vrienden op mij: mijn bed, televisie en computer. Als ik in Antwerpen op straat loop, kom ik regelmatig bekenden tegen en we zwaaien tegen elkaar. 

Helen_Gorgeous_0001.jpgDat mis ik vooral: de bekenden en vrienden die in België wonen. Bij ons in Oeganda zeggen ze dat een kind die nergens heengaat, denkt dat thuis beter is, maar nu ik in Engeland ben weet ik zeker dat mijn thuis in België beter is.

Dit interview verscheen in Hello Gorgeous.


EXTRA

Helen is één van die vele Afrikanen die om een of andere reden in België terechtkomen en besmet zijn met hiv. Het is dan ook schandalig dat het OCMW van Antwerpen aan sommige van die patiënten gewoon medicatie weigert. Het Roze Huis reageerde toen dit nieuws bekend werd: "Dringende medische hulp is een mensenrecht en solidariteit met mensen die seropositief zijn is voor onze beweging van fundamenteel belang. Daarenboven blijkt dat wie geen behandeling volgt, het virus makkelijker doorgeeft, wat dit ook een zaak van volksgezondheid maakt."

Kenny Van Quickenberghe0001a.jpgKenny Van Quickenberghe, die ook meewerkte aan het VRT-programma Hiv+ plus, is ook actief in de vakbond. Ik kwam hem tegen op een studiedag over hiv van de socialistische bediendenvakbond BBTK. 

Hiv+ werd genomineerd voor de homofolieprijs 2011 van çavaria.

18:57 | Permalink | Tags: hiv, afrika, vrouwen |  Facebook |

17-11-13

Biseksueel confederalisme

bi,nva,cavaria,goeie clipsHet is me nogal een schavuit, die Lieven Vandenhaute.  In het radioprogramma Nieuwe Feiten (elke weekdag op radio 1 van 19u tot 20u) vergeleek hij het confederalisme met... biseksualiteit. 

Hij vroeg aan politicoloog Dave Sinardet of confederalisme iets van voorbijgaande aard is. Sinardet bevestigde dat het altijd een tussenstap is geweest in de geschiedenis.bi,nva,cavaria,goeie clips Daarop repliceerde Vandenhaute “Het is een beetje zoals biseksualiteit, het is maar voor even, of toch meestal.”  Sinardet antwoordde dat hij dacht dat de meeste biseksuelen daarmee niet akkoord zouden gaan, waarop de presentator antwoordde: “Bi now, gay later'  zeggen de Amerikanen, maar goed daar hebben we het vandaag niet over. U mag hierover brieven schrijven, dat is geen enkel probleem."

Zizo merkt op: "De uitspraken van Vandenhaute kwamen vreemd over, omdat hij bekend staat als een medestander van holebi’s en transgenders. Hij is overigens zelf openlijk homo, net als Sinardet trouwens." Lieven heeft zich intussen al verontschuldigd voor mogelijk veroorzaakt leed, dus tijd om even dieper op de zaak in te gaan.

Ik vind  het opsplitsen van een land  met ongeveer evenveel inwoners heeft als New York in 'federalisme' of 'confederalisme' complete waanzin. Maar daarover bestaan al goeie artikels dus laten we het over iets leuks hebben: biseksualiteit.

Seksuele Identiteit

Het gaat hier in wezen niet over de seksuele handelingen die mensen stellen, maar over  het label dat ze willen plakken op de levensstijl die daarmee gepaard gaat.  Dat noem je meestal: 'seksuele identiteit'.  Belangrijk is dat heel veel mensen niet vrij zijn om de seksuele identiteit te kiezen. In heel wat landen is homoseksualiteit verboden. Als je daar toch de homo-identiteit wil dan kan je dik in de problemen komen. Vele holebi's en transgenders komen daarom naar hier om asiel te zoeken. Wat je dan merkt is dat ze hun homo-identiteit net zeer expliciet gaat uitdrukken. Dat zie je duidelijk op de jaarlijkse pride: de meeste Afrikanen lopen er letterlijk te koop met hun seksuele identiteit. Niet alleen omdat het hier kan, maar ook omdat ze elke kans aangrijpen om duidelijk te maken dat ze als homo geen kans maken in hun land van herkomst en zo snel mogelijk Belgische papieren willen. Andere Afrikaanse homo's die in hun land blijven zijn publiekelijk hetero maar doen het toch met andere mannen. Ze leiden (lijden?) een dubbelleven.Pride 2011_IMAG0024.jpg

Het ware geloof

'Bi now, gay later' (een als  grap bedoelde aanpassing van de slogan 'Buy now, pay later', nog zo'n Amerikaanse ziekte) zegt Lieven over biseksualiteit. Wat is dat nu met die homo's die biseksuelen hun identiteit niet gunnen?  "Het is maar een fase" luidt het dan. Waarmee bedoeld wordt: wie zich bi noemt doet dat omdat hij/zij het nog niet goed weet, niet goed durft of gewoon te lui is om de stap te zetten naar de 'echte' homo-identiteit. Homo-identiteit wordt dan gepresenteerd als het ware geloof en echte gelovigen twijfelen niet.  Homo's die dat soort kletspraatjes verkopen zijn blijkbaar vergeten dat heel wat homo's uit de vorige generaties precies hetzelfde te horen kregen van hun (hetero-)omgeving: die gevoelens voor hetzelfde geslacht zullen wel overgaan. Je wordt wel hetero zoals wij allemaal. Het is de minachtende houding van iemand die jouw seksualiteit niet begrijpt of er zelfs bang voor is.  

554801_458413894192334_a.jpg

Biseksualiteit past niet in het monogame plaatje

Vergeten we ook niet dat heel wat holebi's en transgenders een zeer beperkt beeld hebben meegekregen over hoe je vorm geeft aan relaties: alles wat buiten de 'monogame, duurzame' relatie valt wordt vaak bekeken als ranzig, gevaarlijk en provocerend. Hoe kan iemand die als biseksueel door het leven gaat  (en van de ene sekse naar de andere springt!) die heilige monogamie ooit bereiken?huwelijk_taart_0002.jpg Ooit maakte MNM-presentator Tom De Cock zich druk omdat hij als trouwe monogame echtgenoot geen bloed mocht geven. Hij had immers niets te maken met het perverse geteisem dat zich ophoudt in donkere, met losbandige seks gevulde plaatsen waar deftige rolmodellen zoals hij nooit zouden komen. We hebben het homohuwelijk afgedwongen, maar men probeert ons zover te krijgen dat we het verstikkende korset van de monogamie erbij nemen.  Ga maar eens na: alle BV-homokoppels die we kennen zijn monogaam, gebruiken geen drugs en eten bij voorkeur ook nog eens vegetarisch. Wat moet er van onze jeugd geworden?

Identiteit is niet onderhandelbaar

We zien hier een  onbegrijpelijke drift om te willen onderhandelen over identiteit.  Identiteit is  in principe niet onderhandelbaar, zolang die binnen de grenzen van mensenrechten en wederzijds respect blijft. Iedereen heeft meer dan één component waarmee hij/zij identiteit invult. Een biseksuele moslima die voor de stad Antwerpen werkt bijvoorbeeld. Als moslima zal ze naar een evenwicht moeten zoeken tussen haar geloof en haar seksuele identiteit. Ze heeft allicht ook moeten opboksen tegen de patriarchale tendensen in haar gemeenschap die haar liever niet buitenshuis zien werken.  Bart De Wever en Patrick Janssens hebben voor haar beslist dat ze niet aan het loket mag zitten met een hoofddoek. Dat stuk identiteit, dat in principe niet onderhandelbaar is, wordt onderdrukt.  En nu krijgt ze ook Lieven Vandenhaute op haar dak. Haar biseksualiteit zou, net zoals de beleving van haar geloof en haar drang naar emancipatie, maar een fase zijn waar ze wel vanaf komt mits... Mits wat?

Muslim_Poland_Pride_0001.jpg

Wie kiest, verliest?

Er is ook dat gevaarlijke idee dat als je met iets 'geboren' bent je alle bescherming verdient maar als je ergens voor kiest je er de discriminatie maar moet bijnemen. We lazen vergelijkbare onzin in het hoofddoekendebat: wie homo is kan daar immers niet aan doen?  Terwijl het dragen van een hoofddoek een ‘keuze’ is en dus mag gesanctioneerd worden.  Het is niet toevallig dat alle homowetenschappers  in de VS zich focussen op het 'bewijzen' dat homoseksualiteit geen perverse keuze is, maar aangeboren.  Daar bedrijven ze wetenschap à la tête du client, in dit geval de heersende homofobie. De VS is zowat het enige land ter wereld dat zijn homofobie uitvoert. En kunnen we niet meer homofoob uit de hoek komen dan krijgen de biseksuelen wel een veeg uit de pan. Een studie uit 2005 van professor J. Michael Bailey werd in de New York Times aangekondigd onder de kop: "Hetero, homo of leugenaar?".

leeg_keuze0001_.jpgNochtans bleek uit de studie dat "op het vlak van gedrag en identitieit er wel degelijk biseksuele mannen bestaan." Ik had ooit een discussie met iemand die hier  in de asielsector werkt.  Hij vond het ongehoord dat ik homoseksualiteit als keuze durfde te omschrijven. Als een homoseksuele asielzoekers zoiets zegt mag hij naar zijn papieren fluiten, stelde hij. Een bittere realiteit.

Waarom kiezen mensen voor de biseksuele identiteit? Omdat ze seksueel opgewonden raken door zowel mannen als vrouwen; of omdat ze in een maatschappij leven waarin homoseksualiteit net iets teveel negatieve reacties uitlokt om mee te kunnen leven en biseksualiteit een soort van compromis is tussen je gevoelens en het aanvaardbare. Of het is inderdaad een fase in je leven. Maar dat kunnen homo- en heteroseksualiteit ook zijn. Facebook heeft gelijk: het is ingewikkeld. En laat dat vooral zo blijven.

Reageren vanuit machtspositie

Waar ik niet tegen kan, is de reacties zoals hierboven.  Dat mensen die vanuit de heteronorm denken anderen willen opvoeden tot iets dat niet botst met hun leefwereld kan ik nog begrijpen. Dat mensen met een diploma en de nodige ervaring met het onderdrukkende van die heteronorm dat ook doen is voor mij onbegrijpelijk.  Als er al discussie zou zijn, kies dan de kant van de onderdrukten, in dit geval de biseksuelen dus. Het illustreert nog maar eens dat rechten nooit volledig verworven zijn. Je moet weten dat in Vlaanderen de LHBT-beweging in haar embryonale vorm een wereld van homoseksuele mannen was. Pas later hebben de lesbiennes en de biseksuelen hun plaats in die beweging opgeëist en dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Zoals je nu ook nog aan vele leden van çavaria moet uitleggen waarom de  transgenders er ook bij horen.  Alle minderheden hebben dus een stuk macht moeten veroveren op de witte mannen uit de middenklasse. En dat soort krijg je maar niet afgeleerd dat ze niet de norm van alle dingen zijn.  We zijn er trouwens nog niet. Dat merk je zeer goed  als je de super diverse samenstelling van de jaarlijkse pride vergelijkt met de bijna volledige witheid van een algemene vergadering van çavaria. 

Matrasturberen

Ik moet terugdenken aan De Lieve Lust uit jaren '90,  een radioprogramma op zondagmiddag waarin Lieven Vandenhaute  een fenomeen zoals biseksualiteit - maar eigenlijk ongeveer alle aspecten van seksualiteit - binnenstebuiten keerde en bevattelijk uitlegde aan de toenmalige jeugd die naar Studio Brussel luisterde. Lieven liet niet na om het toenmalige zootje ongeregeld van Wel Jong Niet Hetero (de koepel van LHBT-jongerengroepen)  volop in zijn programma in te schakelen.  Het programma was een ijkpunt voor iedereen die nadacht over seks en de taboes in vraag durfde stellen en zorgde ook voor seksuele vorming voor die generatie holebi's en transgenders. Het programma schreef zelfs nu en dan seksuele geschiedenis: Weet U wat matrasturberen is? Neen? Dan heeft u allicht die aflevering van De Lieve Lust gemist.  We hebben opnieuw zo'n programma nodig. Of het er snel komt?  We staan voor de mogelijke machtsovername van een partij waarvan de grote leider nog liever zijn eigen Venetiaanse das opeet dan één woord over seks te zeggen.Bart De Wever_das_481284.jpg Een man die van preutsheid een nieuwe norm aan het maken is en daarop door geen enkele mediamaker op wordt aangesproken. Bart De Wever ontkent de homofobie in zijn eigen partij en schrijft die  exclusief  toe aan moslims.  Dat iemand de homojeugd terug op het verkeerde pad moet brengen merkte ik ook aan de verzuurde opmerking van NVA'er Laurens Himpe aan mijn adres: "Bij sommige verenigingen, zonder één specifiek te viseren of te vernoemen, heb ik de indruk dat je extreemlinks moet zijn om ertoe te mogen behoren. Zij associëren homoseksualiteit ook al te vanzelfsprekend met losbandigheid." Bereid U dus maar voor op het aan banden leggen van vunzigheden zoals biseksualiteit en buitenechtelijke seks in de 'brave new flemish world' van de NVA.

 Biseksualiteit_Docu_vpro.jpg

Seks is vloeibaar

Ik wil iedereen die tot het einde van dit artikel geraakt is dit uitstekend filmpje aanraden. Het gaat over een homo die door zijn partner wordt aangespoord om het eens met een meisje te proberen. Tussendoor krijgen we beelden te zien van bonobo's (de apensoort die het dichtst bij de mens staat, er is dus nog hoop) die het met iedereen doen die op hun weg komt. "Seks is vloeibaar" zegt iemand in het filmpje.  Dat vind ik zo mooi. En het is meteen een hele geruststelling voor de hardcore homo's en lesbo's onder ons die bang zijn hun maagdelijkheid een tweede keer te verliezen.  De jongeman doet het uiteindelijk met een Franse porno-actrice (jawel hoor, die smeerlapperij hadden we hier nog niet vermeld, zie je nu wel!) die zonder blikken of blozen verklaart dat ze zowel met jongens als meisjes seks heeft en zelfs met mensen 'die geen van beide zijn'. Het is een van de leukste, grappigste, ontroerendste en meest confronterende filmpjes die ik de laatste maanden zag.

Of ik het al met een meisje geprobeerd heb? Bemoei U met uw eigen zaken.

17:30 | Permalink | Tags: bi, nva, cavaria, goeie clips |  Facebook |

11-11-13

Rode lintjes in Antwerpen

aidslintje_heylen_0001.jpgZondag 1 december is Wereldaidsdag. çavaria roept op om actie te voeren aan de stations en de Antwerpse schepen Philip Heylen roept opnieuw alle ambtenaren op om - zoals vorig jaar - die dag (het zal wel voor de maandag erna of de vrijdag voordien  zijn veronderstel ik vermits 1 december op een zondag valt) een rood lintje te dragen als teken van solidariteit. Ook de ambtenaren die het publiek bedienen aan het loket. Fijn van çavaria, en fijn van Heylen. Welke van beide beweringen klopt en welke niet? U weet het na het lezen van dit artikel. We gaan even terug naar 2007.

2007: Patrick Janssens voert het hoofddoekenverbod in

Op 15 januari 2007 kwam het nieuwe Antwerpse stadsbestuur voor het eerst samen om het bestuursakkoord te bespreken. In dat akkoord stelt men “uiterlijke symbolen van levensbeschouwelijke, religieuze, politieke of andere overtuiging” te willen verbieden voor stadspersoneel dat “rechtstreeks klantencontact” heeft.  Enkele organisaties roepen op tot het vormen van een menselijke ketting rond de Groenplaats. Zo willen ze het stadsbestuur aansporen om deze plannen op te bergen.

Boeh_stadhuis_15 januari 2007.jpg

De actie wordt aangestuurd door Boeh! (Baas Over Eigen Hoofd), een actieplatform met leden uit diverse allochtone en autochtone vrouwenorganisaties:  "Boeh! wil dat vrouwen zelf beslissen wat ze op hun hoofd dragen zonder bemoeienis van de overheid of wie dan ook en komt op voor gelijke rechten voor vrouwen en mannen. De keuze om een hoofddoek te dragen is een mensenrecht, een volwaardige job uitoefenen en een diploma behalen evenzeer. Boeh! kant zich daarom tegen de vrouwonvriendelijke beslissing – opgenomen in het Antwerps bestuursakkoord 2007-2012 – die vrouwen dwingt hun eigenheid te ontkennen in functie van een job bij de stad." De technische benaming van het hoofddoekenverbod is  dienstnota D2007046, de dresscode  die het dragen van religieuze kentekens, symbolen van sportclubs, vakbonden, politieke partijen... verbiedt voor personeelsleden in loketfuncties. 

De maatregel is eigenlijk compleet belachelijk. Enkel wie zichtbaar is voor het publiek wordt verboden om een hoofddoek te dragen. Dat betekent dus dat als je op een andere manier contact hebt met een ambtenaar in Antwerpen - via email, of via de telefoon - je absoluut niet weet of je een moslima-met-hoofddoek aan de lijn hebt.  Er is geen keuzetoets voorzien in de trant van: 'Wilt U een moslima-met-hoofddoek, druk 1 - wilt u een moslima-zonder-hoofddoek: druk 2'. als het al zo zou zijn dat moslim(a)s zich tegenover homo's discriminerend zouden gedragen kan je dat dus eigenlijk nooit echt weten. Blijkbaar wordt het dragen van een hoofddoek als een soort van 'magic touch' beschouwd: als je dat doet zien we dat je mogelijk homofoob bent.  Het doet aan de heksenbezweringen en duiveluitdrijvingen uit een ver verleden denken. Het doet mij ook denken aan de praktijken in callcenters waar meisjes met een Arabisch klinkende naam gevraagd wordt om bij het opnemen van de telefoon een 'westerse' naam aan te nemen, om geen (racistische) klanten af te schrikken.

leeg_grijs0001_Hoofddoek.jpgHet hoofddoekenverbod is een van de meest omstreden beleidsdaden van de nieuwe burgemeester.  Vooraanstaande leden van de SP.A weten dat maar al te goed. "Onze partij zal in Antwerpen worden afgerekend op het hoofddoekenverbod" wist Rudi Kennes, voormalig vakbondsman bij Opel en getrouwd met een Marokkaanse.  Hij krijgt gelijk bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012.

Het Vlaams Belang is grote fan

Grote fan van het hoofddoekenverbod is het Vlaams Belang. Als er binnen het ACV in Brussel stemmen opgaan om ook voor  voor de ambtenaren bij het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een hoofddoekenverbod in te voeren staat de partij klaar om dat te ondersteunen. Tijdens een plenaire zitting van het Vlaams parlement in 2010 kwam het tot een incident toen Vlaams parlementslid Filip Dewinter eiste dat een moslima met een hoofddoek  in de publiekstribune deze uitdeed of de publieke tribune zou verlaten.  Ook in de Antwerpse districtsraden veroorzaakte het Vlaams Belang incidenten omdat moslima's - verkozen op de lijsten van de PVDA - met hoofddoek verschenen tijdens de raadszitting. Het VB is dus niet enkel voor een hoofddoekenverbod bij ambtenaren maar ook bij verkozenen. "Wie een hoofddoek draagt, tekent hiermee zijn terugkeercontract" verklaarde Filip De Winter in 2005. 

Maria_(virgin_mary).jpgJe kan de discussie over het al dan niet dragen van een hoofddoek in publieke functies afdoen als een nutteloze symbolenstrijd.  In de praktijk gaat dat niet op: het verbieden van dergelijke symbolen heeft een politieke betekenis die gebruikt wordt om een bepaalde ideologie (het racisme) kracht bij te zetten. Je zal het Vlaams Belang bijvoorbeeld niet horen over Samuel Markowitz, die met een keppeltje in de  districtsraad van Antwerpen zetelt. Het VB richt immers haar racisme tegen moslims. Het feit dat een SP.A-burgemeester daarin meestapt zegt veel over de positie van de SP.A.  Later zullen we zien dat Bart De Wever het verbod zal uitbreiden naar homo-t-hirts. 

2008: Rode lintjes voor één dag

Intussen zijn we een jaar later en zien we een vreemd fenomeen: Het Antwerps stadsbestuur geeft al zijn personeelsleden, ook diegenen die aan het loket zitten, de toelating om op 1 december 2008, Wereldaidsdag, een hiv-lintje te dragen om hun solidariteit te betuigen met personen met hiv of aids. Dit staat in het collegebesluit 12312 van vrijdag 3 oktober 2008, dat ook expliciet vermeldt dat het hier gaat om een “uitzondering op dienstnota D2007046”  Het stadsbestuur bevriest hiermee voor één dag haar strikte dresscode voor ambtenaren in een loketfunctie.  Niemand heeft ooit begrepen waarom, maar iedereen die begaan is met de solidariteit met mensen met hiv is uiteraard tevreden. Boeh! reageert genuanceerd: "Boeh! heeft er op zich geen probleem mee dat het stadsbestuur zijn personeel aanmoedigt om op 1 december een hiv-speldje te dragen en zo bijdraagt tot een sensibilisering rond maatschappelijk relevante thema’s. Vandaag is dat hiv, morgen is dat borstkanker of armoede en voor Boeh! kan en mag dat allemaal. Boeh! klaagt wel de inconsequentie van het stadsbestuur aan, dat zijn dresscode, ingevoerd omwille van het neutraliteitsprincipe, een jaar later al overtreedt. In feite vraagt het stadsbestuur nu aan zijn personeel om op 1 december even niet neutraal (volgens de in de dresscode vooropgestelde visie) te zijn! Daar storen de Boeh!-vrouwen zich behoorlijk aan, niet alleen als Boeh!-leden maar ook als Antwerpse burgers. Een stad die haar eigen neutraliteitsregels overtreedt, overtreedt ook het beginsel van gelijke behandeling van haar burgers." Boeh_ATV_lintje_0001.jpgLid van Boeh! met rode lintje én hoofddoek in de studio van de Antwerpse lokale zender ATV.

2012: Janssens gaat, De Wever komt, hoofddoekenverbod blijft

Op 14 oktober 2012 wint de NVA de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen. Er wordt een coalitie gevormd met NVA, VLD en CD&V.  In het bestuursakkoord staat ondermeer: "Antwerpen is een stad waar iedereen aan bod komt, ongeacht huidskleur, geloof, seksuele geaardheid of handicap. De stad heeft een voorbeeldfunctie voor alle Antwerpenaren en zal daarom een doorgedreven diversiteitsbeleid voeren." Maar onder punt 352 lezen we: "Voortvloeiend uit deze uitgangspunten, zal de stad de neutraliteit van de overheid handhaven. Het dragen van levensbeschouwelijke symbolen is een individuele keuze die de stad respecteert. De stad maakt echter geen individuele, maar algemene en principiële keuzes. Inzake de neutraliteit van de dienstverlening handhaven wij de beslissing en de uitvoeringsmodaliteiten zoals verwoord54/68 Bestuursakkoord 2013-2018."

Onder het mom van empowerment en aandacht voor antidiscriminatie en racismebestrijding wordt het hoofddoekenverbod dus gehandhaafd. Niemand had eigenlijk anders verwacht. De door de NVA gehanteerde slogan 'Kracht van Verandering'  belichaamt een nog rechtsere politiek dan onder Janssens. 

Jan Blommaert_0001.jpgJan Blommaert (foto) volgt de coalitie in Antwerpen op de voet en schetst de houding van het bestuur als volgt: "De N-VA negeert racisme en discriminatie. Volgens Homans - de vrouw die in Antwerpen de sociale ongelijkheid moet aanpakken - is racisme ferm overroepen en wordt het 'vooral' gehanteerd om persoonlijke mislukkingen te maskeren. Over structurele achterstelling in onderwijs, huisvesting, tewerkstelling wordt niet gesproken, want de N-VA hanteert een puur neoliberaal mensbeeld (een puur ideologisch mensbeeld dus dat zich niet laat hinderen door de realiteit) waarin elkeen volstrekt gelijke kansen in het leven zou moeten hebben. Wie niet slaagt in de eigen ambities of wie niet voldoet aan de verwachtingen van de middenklasse mag enkel zichzelf verwijten maken. Ook hier spreekt de N-VA decennia onderzoek tegen die uitwijzen dat structurele en systemische discriminatie (a) fundamenteel belangrijke factoren zijn in het verklaren van sociale trajecten van mensen en (b) een hoge mate van persistentie hebben doorheen de tijd en vaak over de grenzen van generaties heen opereren. Racisme negeren staat gelijk aan het bevoordelen van degenen die al sociaal sterker staan - de elitaire dimensie die we steeds zien terugkeren in de visies van de N-VA." In een interview met Zizo verklaart NVA-gemeenteraadslid én homo Martijn Van Esbroeck niet te weten wat islamofobie is. Ik probeer het hem uit te leggen op mijn blog.

2013: Bart De Wever doet er schepje bovenop

In een interview met De Standaard van 2 februari 2013 zegt Bart De Wever:  "Mag een vrouw een hoofddoek dragen? Uiteraard. Maar niet achter een loket. Wie het gezicht is van de stad Antwerpen, wordt neutraliteit opgelegd. Een loketbeambte mag ook geen T-shirt dragen met het opschrift Eigen volk eerst . Ik wil ook niet dat iemand met een regenboog-T-shirt achter het loket zit. Omdat een homoseksueel via een dergelijke symboliek duidelijk maakt dat hij of zij die obediëntie is toegedaan. En andere mensen herkennen dat."

Gay OK_993056_2a.jpg

De quote maakt een storm van verontwaardiging los. Het is ook niet zo maar een opmerking in de marge.  Homo's vergelijken met de neonazi's van het Vlaams Belang? Het is een uitspraak die er zat aan te komen. Bart De Wever weet dat hij het in Antwerpen moet hebben van een grote groep extreem-rechtse kiezers.  Die moeten warm gehouden worden. En BDW weet hoe hij dat moet doen. Uiteraard komt er na deze harde woorden een 'nuancering', die echter nog duidelijker maakt dat het BDW om de extreem-rechtse achterban te doen is: "Als men hier nu van probeert te maken dat ik iets zou hebben tegen homoseksualiteit, dan is dat écht wel volslagen belachelijk. Ik ben altijd opgekomen voor de gelijkberechtiging van holebi's en ik heb dat standpunt altijd consequent verdedigd in woord en daad, in geschrift en in het parlement. Maar neutraliteit is neutraliteit, dan verwijs je naar opzichtige uitingen van persoonlijke voorkeuren."   Dat is exact wat het Vlaams Belang haar kiezers al 20 jaar voorhoudt: je mag desnoods wel homo zijn, maar hou het voor jezelf, blijf in de kast. Het is ook niet toevallig dat Bart De Wever in de periode waarin de World Outgames en de Antwerp Pride plaats vonden op vakantie was. De schepenen Philip Heylen en Ludo Van Campenhout mochten samen dat varkentje wassen. Als De Wever beweert dat hij het altijd heeft opgenomen voor holebi's en transgenders is het interessant om na te gaan wat daar nu precies van aan is. Dat kan je hier lezen.

leeg_grijs0001_bdw_liegen.jpgEn wat die rode lintjes betreft...

Enkele dagen later komt De Wever terug op het interview met De Standaard op de website van Knack. Hij zegt daar iets zeer merkwaardigs over de rode lintjes onder het bewind van Janssens: "Toen mochten ook de rode hiv-lintjes niet opgespeld worden. Alle partijen, behalve Groen, hebben dat altijd verdedigd. En nu krijg ik dit, omdat ik het ben, die dat zegt." Als Bart De Wever beweert dat onder Janssens het rode lintje op 1 december niet mocht gedragen worden staat hij keihard te liegen. Maar het licht al een tipje van de sluier op van wat de politiek dit jaar zal zijn.

Ook de NVA-homo moet eraan geloven

Later zal blijken dat BDW zeer goed wist wat hij deed toen hij de loketten-uitspraak deed. Ook binnen zijn eigen partij is homofobie geen klein bier. Dat werd duidelijk toen Stephane Rummens, mediawachter voor de NVA, op facebook een felle aanval lanceerde op Piet de Bruyn, NVA-homo en parlementslid: "Sedert wanneer heeft de N-VA een 'roze fractie'? Als die echt zou bestaan: meteen ontbinden aub!"  De uitval komt er kort na Antwerp Pride waar de NVA met een delegatie opstapte.  Rummens weet waarom hij de aanval plaatst. Al dat roze gedoe kan de NVA enkel schaden en dat wordt bevestigd door enkele reacties in volle Vlaams Belang-stijl. NVA'er André Vanhaeren:  "Omdat er enkele kaderleden bij N-VA homo zijn, moet blijkbaar iedereen bij N-VA het daar mee eens zijn. Ik respecteer mensen om hun waardigheid en hun daden, niet omdat ze met pauwenveren in hun gat rondlopen te kakelen en daarvoor aandacht vragen... DOE NORMAAL MENS."  Ook dit is niet nieuw: het Vlaams Belang maakt al jaren een karikatuur van de pride en zegt vervolgens dat de optocht een slechte zaak is voor holebi's en transgenders. Eigenlijk is het niet meer dan het herkauwen van de stelling van Bart De Wever zelf, die zich reeds in 2006 uitsprak tegen de pride en toen ook probeerde om de homofobie van het Vlaams Belang weg te relativeren. De spanningen tussen allochtonen en holebi's kunnen als het aan De Wever ligt niet hoog genoeg oplopen. Zo beweerde hij bij hoog en laag in Reyers Laat dat er enkel nog homofobie te vinden zou zijn bij allochtonen.

Rummens_pride_gva.jpg

Een kluif voor het Roze Huis?

Je zou denken: het Roze Huis roept van alle daken dat ze alle holebi's en transgenders overkoepelt en opkomt voor alle mogelijke belangen die deze minderheden hebben. Verkeerd gedacht.  Vreemd genoeg blijken de woordvoerders van deze instelling - in scherp contrast met ongeveer de rest van de wereld -  niet verontwaardigd over de t-shirt-uitspraak van De Wever.  "Hij spreekt in deze kwestie als werkgever." horen we van voorzitster Leonie Nelissen. Wat meteen een hint is voor alle ondernemers die hetzelfde willen proberen. Geen probleem voor het Roze Huis.  Sven Pichal, ex-voorzitter en mediafiguur, vindt het eigenlijk eerder om te lachen: "Toen ik aangesloten was bij Enig Verschil had ik daarvan wel een t-shirt. Maar eigenlijk heb ik het alleen gedragen om te schilderen."  Sven Pichal, die zich als woordvoerder van de jongerenkoepel WJNH  ooit een fervent tegenstander van het Vlaams Belang toonde en alles deed om LHBT-jongeren daarrond bewust te maken, houdt  zich nu van den domme als de NVA een stuk van het VB-programma gestalte geeft.  Meer nog: hij ontpopt zich als een meester-provocateur als de VRT hem vraagt om samen met WJNH-woordvoerder Michiel Vanackere hand in hand door Borgerhout te lopen en op die manier te 'bewijzen' dat daar homofobie is. Een avontuur waarvoor hij schouderklopjes van het Vlaams Belang krijgt.  Er  worden ook twee Marokkaanse jongens in Borgerhout opgepakt naar aanleiding van de provocatie van Sven en Michiel.  Met dank namens alle ouders die vooral proberen hun kinderen uit de handen van politie en gerecht te houden. Het kan trouwens ook anders in Borgerhout. Op 1 mei 2013 mocht in tijdens een solidariteitsfeest een speech houden op de pui van het districtshuis (foto) waarin ik de pride en de World Outgames aankondigde.Yvan_solidariteitsfeest_1 mei 2013_bijgesneden.jpg

Hoopvol lichtpuntje: Zizo, de spreekbuis van koepelorganisatie çavaria, brengt enkele bijdragen waarin het begrip neutraliteit zoals het in Antwerpen wordt ingevuld kritisch bekeken wordt. Yasmine Kherbache mag daarin ook aankondigen dat de SP.A intussen ook tegen het hoofddoekenverbod is. Ander lichtpuntje: op 27 mei 2013 wordt in Gent het hoofddoekenverbod afgeschaft na een intense campagne waarbij ondermeer 10.000 handtekeningen werden verzameld.

Wat zit daar achter?

Je zou toch minstens kunnen verwachten dat het Roze Huis formeel zou hebben geprotesteerd tegen de uitspraak van De Wever. Wie de situatie in Antwerpen van dichterbij bekijkt zal begrijpen waarom ze dat niet hebben gedaan. Ten eerste is er de 'bedrijfscultuur' die de voorbije jaren zich van het Roze Huis heeft meester gemaakt. Tekenend hiervoor is volgend grapje: "Weet je waarom het Roze Huis zo'n grote vergaderzaal heeft? Dan kunnen ze de zaken zéér breed bekijken zonder naar buiten te moeten kijken." 

Roze Huis_Bdw_0007.jpgDe terughoudendheid van het Roze Huis om ook maar enige kritische noot te fluiten bij het beleid van het Antwerpse stadsbestuur is ook het gevolg van de manier waarop het  stadsbestuur omgaat met de sociale oppositie in de stad. Jan Blommaert: "Zet de critici op droog zaad. Vermits het nationalisme-van-onderuit niet zo best vlot, keert de N-VA zich tegen socioculturele organisaties die haar project niet of niet helemaal delen. Wie kritisch is over het nationalisme van de N-VA ziet de subsidiekraan dichtgedraaid. In verschillende plaatsen – Antwerpen op kop – worden kritische en/of allochtone culturele organisaties, jeugdclubs en dergelijke op droog zaad gezet. De kritiek wordt de mond gesnoerd, niet met argumenten maar met de macht van het geld."  Dat weten ze ook in het Roze Huis. Als het middenveld een protestactie organiseert tegen het terugschroeven van de subsidies blijven de verantwoordelijken van het Roze Huis braafjes tussen hun bakstenen zitten. Yves Aerts, woordvoerder van koepelorganisaties çavaria was daar wel. Het Roze Huis geeft de indruk van bewust niet veel meer dan een bijhuis van het door de NVA gedomineerde stadhuis te willen zijn.

Wie zoet is krijgt lekkers!

Homans_schoon verdiep_0001.jpgDie slaafse houding werd beloond op 28 juni 2013. Toen werd de achterban van het Roze Huis ontvangen door Liesbeth Homans.  Ze verklaarde dat ze drie prioritaire doelgroepen heeft: Holebi/transgenders, gepensioneerden en mensen met een beperking.  Ze had nog meer goed nieuws: Terwijl het Roze Huis totnogtoe van Janssens slechts  50.000 euro werkingsmiddelen kreeg, besliste ze om dat bedrag te verdubbelen.  Aan dat bedrag hangt wel een - informele - voorwaarde. Homans verwacht dat het Roze Huis met die centen de 'homofobie' bij de 'allochtonen' zal wegnemen. Een vergiftigd geschenk dus. De organisaties uit het middelveld die met 'allochtonen' werken zijn immers gepluimd. En zonder die organisaties zullen ze niet ver springen.

Kan dat nog wel, die rode lintjes?

Asielzoeker_3415740822.jpgIk ben blij dat U nog mee bent, beste lezer, want mijn verhaal is lang. Ik weet het. Maar wetende wat U nu weet zal U het volgende ook een stuk beter begrijpen. Het is allicht al duidelijk dat Bart De Wever en Liesbeth Homans niet van het dragen van rode lintjes en andere 'opzichtige uitingen van persoonlijke voorkeuren' (dixit De Wever) houden. En dat heeft niet alleen met de persoonlijke visie op kledij van deze twee fijne mensen te maken. Liesbeth Homans zal ondermeer de geschiedenis ingaan als de dame die mensen met hiv die hier asiel zoeken... de nodige medicatie weigert. Dat bleek in februari 2013.  Een bijwerking van de fameuze kracht van verandering? Niet echt. Onder  SP.A-burgemeester Janssens bleek dat ook al zo te zijn. Ik zeg het er maar bij voor de goede orde. Voor vele Afrikaanse asielzoekers betekent dat niets meer of niets minder dan een doodvonnis. Hierop reageerde het Roze Huis wel en drong erop aan "dat alle patiënten in België, los van hun verblijfsstatuut, toegang krijgen tot behandeling voor hiv wanneer dit nodig is. Dringende medische hulp is een mensenrecht en solidariteit met mensen die seropositief zijn is voor onze beweging van fundamenteel belang. Daarenboven blijkt dat wie geen behandeling volgt, het virus makkelijker doorgeeft, wat dit ook een zaak van volksgezondheid maakt." 

Het zit er dit jaar niet in tenzij...

Philip Heylen_0001a.jpg

Het dragen van rode lintjes op Wereldaidsdag door ambtenaren aan het loket in Antwerpen zal er dit jaar dus niet inzitten. En misschien is dat maar goed ook. Het zou zeer hypocriet zijn gezien de onmenselijke houding tegenover asielzoekers met hiv. Maar anderzijds is het gemeentepersoneel niet verantwoordelijk voor de harde, asociale politiek van het Antwerpse stadsbestuur. Intussen prijkt op de website van Philip Heylen, de schepen die vorig jaar het dragen van het rode lintje nog met overtuiging promootte, nog steeds de oproep die hij onder het bewind van Patrick Janssens vorig jaar nog mocht doen. Hij citeert  daarin Boris Cruyssaert  van het expertisecentrum voor seksuele gezondheid Sensoa: "Elke minuut raken wereldwijd vijf mensen besmet met het hiv-virus. In 2011 kregen 1 177 Belgen te horen dat ze besmet raakten. Dat is een lichte daling van 2% ten opzichte van 2010. Dankzij de nieuwe medicijnen tegen hiv, het virus dat aids veroorzaakt, kunnen mensen met hiv een bijna normaal leven leiden. Maar dan moeten wij hen natuurlijk de kans geven. Toon je solidair en draag het rode lintje. En blijf vooral dezelfde fijne collega, vriend, vriendin of familielid als je te horen krijgt dat iemand met hiv leeft."   Wat vorig jaar nog een pakkende oproep was, is dit jaar dus kletspraat geworden. Tenzij Philip Heylen (hier in topvorm tijdens de World Outgames van afgelopen zomer) alsnog een oproep doet om de actie dit jaar te herhalen. 

Ik verneem ook dat hij niet van plan is om sancties te nemen tegen ambtenaren die alsnog het lef zouden hebben om Bart De Wever tegen zich in het harnas te jagen en op vrijdag 29 november (1 december valt op een zondag, en dan wordt er vooralsnog niet gewerkt door de ambtenaren)  toch een rood lintje op te steken. De vraag is natuurlijk wie het aandurft om dat te doen, gezien het feit dat het Antwerpse stadsbestuur van plan is om een heleboel ambtenaren te ontslaan. Het is dus niet zonder risico om dit te doen zonder een officiële oproep van je directe baas, en dat is Philip Heylen.  Niemand houdt ons tegen om hem dat even te melden. Zijn contactgegevens vind je hier

Doe zelf iets met het rode lintje

logo_werreldaidsdag.jpgNaar aanleiding van Wereldaidsdag roept çavaria op om op 29 november rode lintjes uit te delen aan zoveel mogelijk stations. Je kan een handje toesteken in Gent Sint Pieters, Antwerpen Centraal (Jawel hoor, het Roze Huis doet mee...), Hasselt, Leuven, Sint-Niklaas of Aarschot.

19:15 | Permalink | Tags: cavaria, nva, vlaams belang, hiv |  Facebook |